Oorzaken LMD

De specifieke factoren die maculadegeneratie veroorzaken zijn nog niet voldoende bekend, maar wetenschappers proberen te begrijpen waardoor de cellen van de macula verslechteren. Wat bekend is, is dat de ziekte het gevolg is van genetische factoren, leeftijd en leefstijl-factoren.

Cijfers

risico factoren

Erfelijkheid

Mensen met LMD in de familie hebben meer risico op het ontwikkelen van de ziekte. Meer dan 50 genetische varianten zijn geassocieerd met LMD. Deze varianten verklaren 65-70% van de erfelijkheid van de ziekte.

Leeftijd

LMD is een ziekte van ouderen. Vroege LMD komt voor bij 4% van de mensen tussen 55-60 jaar oud en bij 18% van de mensen boven de 85. Late LMD komt voor bij 0.1% bij mensen tussen 55-60 tot 10% bij mensen boven de 85.

Roken

Het risico op LMD is bij rokers 3x hoger (30%) dan bij niet-rokers. Dit risico is zelfs 5x hoger bij mensen die meer dan een pakje sigaretten per dag roken. Het effect van het roken blijft tot 15 jaar aanwezig na het stoppen met roken.

BMI:

Het risico op LMD is 1.5x hoger bij een body mass index (BMI, oftewel het aantal kilogram/meters2) boven de 25.  

Cijfers

beschermende factoren

Fysieke activiteit

Fysieke activiteit werkt beschermend op LMD. Het beschermende effect geldt al voor matige inspanning (30 minuten per dag stevig wandelen).

Voeding

Een gezond dieet kan het risico tot 1,5 keer (25-40 %) verminderen.

Voeding

Met betrekking tot het dieet, wordt het steeds duidelijker wat het meest voordelige ‘AMD-dieet’ moet inhouden. Studies hebben aangetoond dat het zogenaamde mediterrane dieet, een dieet rijk aan groene bladgroenten, fruit, vis, volle granen, noten en olijfolie het risico op progressie met 1,5 keer vermindert. (18) Onlangs hebben wij gekeken naar de naar de aanbevelingen van het Nederlandse voedingscentrum: 200gr groenten/dag, 2 stuks fruit/dag en 2x vis/week. Slechts 4% van deze mensen volgt het volledig advies op. Volgens de cijfers van het centraal bureau voor statistiek is dit in overeenstemming met wat de Nederlandse bevolking eet. De mensen binnen onze studiepopulatie, die de combinatie van minimaal 200gr. 2 st fruit en 2x per week vis eten, hebben echter bijna 40% minder kans op het ontwikkelen van AMD.

De invloed van individuele nutriënten en het risico op AMD is al vele malen onderzocht. Uit literatuur blijkt dat met name voor de macula, de retina en de bloedvaten luteïne/zeaxthine, omega 3 vetzuren, zink en lycopeen een effect aantonen en het risico op LMD verlagen.

Waarom is luteïne en zeaxanthine zo belangrijk voor het netvlies?

  • Luteïne en zeaxanthine zijn carotenoïden en vormen samen het macula pigment in het netvlies.
  • Macula pigment neutraliseert het schadelijke blauwe licht.
  • Deze carotenoïden fungeren als antioxidant en vangen zuurstofradicalen weg.
  • Ook bescherming zij tegen ontstekingsprocessen.
  • En, wat heel belangrijk is: het lichaam kan deze nutriënten voor macula pigment niet zelf aanmaken maar kan deze stoffen wel uit voeding halen!

Waarom eten van vette vis belangrijk is?

  • Vette vis is een natuurlijke bron van omega-3 meervoudig onverzadigde vetzuren (DHA & EPA).
  • Ongeveer 20% van de retina bestaat uit meervoudig onverzadigde vetzuren.
  • DHA is vooral hoog vertegenwoordigd in de fotoreceptoren. Dit is nodig voor de vloeibaarheid van deze cellen en een snelle respons na stimulatie met licht.
  • Omega-3’s beschermen tegen licht-, zuurstof-, en ontstekingsschade, en celdood.